woensdag 25 november 2009

De vicieuze cirkel van de hypotheekrenteaftrek

Het Nederlandse systeem van hypotheekrenteaftrek is niet uniek, maar er zijn niet veel landen waar de hypotheekrente onbeperkt (gedurende 30 jaar) van het inkomen kan worden afgetrokken.

In Nederland is dit een recht waar bijna niet over gesproken mag worden. De laatste tijd is er iets meer sprake van om het te beperken, maar telkens is er veel protest.

Op zich begrijpelijk. Het scheelt immers heel wat, als je je grootste kostenpost kunt aftrekken van je inkomen. Maar aan de andere kant is het natuurlijk een rare regel. Je mag je boodschappen toch ook niet aftrekken?

Het is een regeling met een prachtig doel, namelijk het betaalbaarder maken van woningen. En in het begin heeft het vast ook wel zo gewerkt. Maar inmiddels zijn we in een vicieuze cirkel beland. Doordat mensen meer kunnen lenen, kunnen ze meer betalen voor een huis. Doordat meer mensen veel geld kunnen betalen voor een huis, stijgen de huizenprijzen. Zo steekt marktwerking nu eenmaal in elkaar. Uiteindelijk houdt de hypotheekrenteaftrek dus de hoge huizenprijzen in stand.

In Groot-Britannië is de regeling (die anders in elkaar stak dan hier) enige tijd geleden geheel afgeschaft. Daar gaan nu stemmen op om de regeling opnieuw in te voeren, om de lage huizenprijzen weer een beetje op te krikken. Blijkbaar is het nooit goed, want wij klagen juist over de hoge huizenprijzen.

Het is natuurlijk logisch dat huiseigenaren het maar niks vinden als hun huis minder waard wordt, maar toch lijkt afschaffing van de hypotheekrenteaftrek de enige manier te zijn om de huizenprijzen weer te onderwerpen aan een normale marktwerking zonder overheidsingrijpen. Alleen dan kost een huis weer wat het daadwerkelijk waard is en niet wat mensen er dankzij de overheid voor kunnen betalen.

Ik begrijp ook wel dat het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek niet zomaar opeens kan. Veel huiseigenaren (mijzelf incluis) zouden dan in de problemen komen. Daarom moeten we dat ook niet (zoals wel in Groot-Britannië is gebeurd) overhaast doen. Een mogelijkheid zou zijn om elk jaar 1/30 minder hypotheekrenteaftrek mogelijk te maken. Dus iemand die maandelijks €900 hypotheekrente betaalt, mag dat dit jaar volledig aftrekken. Volgend jaar wordt dat €870, het jaar erna €840 enz. Dankzij de inflatie nemen de maandlasten zo amper toe en wordt het effect dusdanig uitgesmeerd dat huiseigenaren er weinig last van hebben en de woningmarkt niet overspannen reageert.

In eerste instantie lijkt het alsof dit een maatregel is die veel mensen geld gaat kosten, maar afschaffing zou uiteindelijk voor iedereen een uitkomst zijn. Het drukt jaarlijks voor vele miljarden op de overheidsbegroting (al zal er een inverdieneffect zijn, vooral dankzij de overdrachtsbelasting) en uiteindelijk betalen we het dus gewoon met z'n allen zelf. Per saldo zal het dus niks kosten, aangezien de huizenprijzen ook zullen reageren.
Alleen de banken zullen niet blij zijn. Hun afsluitprovisies zullen langzaam afnemen als de huizenprijzen zakken.

2 opmerkingen:

  1. Hè bah, een blog waarop ik het - voor zover ik heb gezien - steeds met alles eens ben :D In dit geval trouwens: ook al ben ik zelf huiseigenaar. (nou ja, met wat je op mijn blog zegt, ben ik het niet steeds eens, dus dat houdt wat leven in de brouwerij ;))

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Dit verwoord precies de gedachten die ik had toen ik zelf een huis ging kopen. Met je voorstel ben ik het 100% eens, het zou een goede manier zijn om dit op te lossen.

    Wat ik me dan weer afvraag, is waarom men blijkbaar niet van tevoren zag dat dit een slecht idee was. Ook nu wordt er nog veel gepraat over starterssubsidies e.d., terwijl dat eigenlijk ook negatieve effecten heeft op de lange termijn.

    En dan heb ik het nog niet eens over de 'sociale' huurwoningen. Wachtlijsten van jaren voor een goedkope woning, terwijl huurwoningen in de vrije markt verschrikkelijk duur zijn. Totaal uit balans!

    Ik zou bijna concluderen dat, zodra een overheid zich bemoeit met huizenprijzen (huur of koop) het altijd misgaat....

    BeantwoordenVerwijderen